مؤلف مجهول
123
تحفه ( در اخلاق و سياست ) ( فارسى )
باب هشتم در نتايج خواطر وزرا و حكم ايشان بزرجمهر وزير انوشروان از مشاهير جهان و سرآمدهء دوران بود و برأى رزين و حزم متين موصوف و مذكور و بكمال دها و فرط ذكا معروف و مشهور . عقلاى زمانه از ابحار افضال او اغتراف نمودندى و فضلاى عالم يك كلمه ، بشهامت و كياست و درايت او اعتراف كردندى . نكت و اشارات او عين انسان و كلمات او كليات قانون [ و ] جوامع دقايق حكم است . اسرار و ضماير و استار مصاير ، پيش نظر بصيرت او پيدا بودى و بيداى فسيح [ و ] عرصهء عريض بسطت فضل پيش مسرع طبع وقّاد و قريحت نقاد او مختصر نمودى . از او سؤال كردند « 1 » : « اىّ النّاس اولى بالسّعادة ؟ قال : اقلّهم ذنوبا » . گفتند دين خدا چيست ؟ و دين شيطان چيست ؟ گفت دين خدا احسانست و حسن نيّت ، و دين شيطان سيّئاتست و خسّت نيت . گفتند حسن نيّت چيست ؟ گفت راه ميانه گرفتن و در احوال احتياط واجب داشتن و جوانمردى كردن . گفتند اقتصاد و جود و افراط و بخل چيست ؟ گفت اقتصاد بذكر زوال دنياست و بازداشتن نفس از متابعت هوا ، وجود خشنود [ 85 پ ] كردن نفس و مراد او دادن ، برصورتى كه جانب ديندارى محفوظ باشد ، و افراط عنان شهوت فروگذاشتن است و بخوش آمدن طبع ميل نمودن ، و بخل منع نفس است از استيفاى مرادات و حقّ دين ناگذاردن .
--> ( 1 ) - الحكمة الخالدة ص 30 .